Expeditiepoorten Energiek Landschap Oss – ‘s Hertogenbosch

Aanleiding

Door de omschakeling naar duurzame of hernieuwbare energie zal het Brabantse landschap de komende jaren flink veranderen. Inpassingen van duurzame energiebronnen in het landschap vormen een forse uitdaging. Het is belangrijk burgers te betrekken bij de inpassing in het landschap. Een groep om wiens toekomst het gaat en die daarbij moeilijk te bereiken is, zijn leerlingen van basis- en voortgezet onderwijs. Op de door gemeenten en provincie georganiseerde bewonersavonden komen mn de 50-plussers. Daarom hebben de provincie en De WaardenMakers gesproken over de mogelijkheden om de groep van leerlingen te betrekken bij de veranderingen in hun leefomgeving als gevolg van de energietransitie. Dit memo is een uitnodiging om samen te werken en te kijken hoe deze doelgroep betrokken kan raken bij hun omgeving.

 

Energieke landschap Oss - ‘s Hertogenbosch

Toelichting Oss-’s Hertogenbosch:

De gemeenten ’s-Hertogenbosch en Oss hebben de ambitie om in 2050 energieneutraal zijn. Om hier een bijdrage aan te leveren loopt een verkenning samen met de provincie wat de mogelijkheden zijn voor opwekking van zonne-energie en windenergie in het poldergebied tussen Oss en ’s-Hertogenbosch Daarbij gaan wij de belangen die in het gebied spelen afwegen. Gemeente ’s-Hertogenbosch, Oss en de provincie Noord-Brabant verkennen wat de mogelijkheden zijn om duurzame energie op te wekken in de polder tussen Nuland, Geffen, Lith, en Rosmalen. Beide gemeenten en provincie kijken in het verkenningsgebied niet alleen naar duurzame energieopwekking, maar ook naar een bredere duurzame ontwikkeling van het poldergebied: hoe kan ook op andere vlakken meerwaarde gecreëerd worden voor een duurzame polder? In het proces gaan gemeenten s’-Hertogenbosch, gemeente Oss en de provincie vanaf het begin met bewoners en belanghebbenden in gesprek gaan. 

Doel 

Leerlingen van basis- en voortgezet onderwijs bewust maken van de nodige veranderingen in hun eigen leefomgeving door de energietransitie. En zodanig dat zij mede vorm kunnen geven aan het versterken van de kwaliteit van die omgeving.

Visie

Voor de bewustwording en vormgeving maken De WaardenMakers gebruik van zogenoemde Expeditiepoorten (zie www.Expeditiepoort.nl).  

De leefomgevingsexpeditie heeft als kern kennismaken met de ontwikkelingen daar waar het gebeurt: op locatie, inspirerend en als aanpak toepasbaar in meerdere situaties (gebiedsopgaven). Bij bezoek van één of meerdere poorten neemt de kennis en interesse van leerlingen in de omgeving toe. Op deze wijze ontdekken de leerlingen dat plannen en de maatregelen die in het gebied worden uitgevoerd, invloed hebben op hun leefomgeving.

Een Expeditiepoort geeft een breed inzicht in de leefomgeving. De invloed van de energietransitie op het landschap zal in de context worden geplaatst van de noodzaak vanwege de klimaatverandering, historie van het landschap, sociale emotionele waarde bij het landschap, ecologische kwaliteit (natuur en water) en veiligheid. Hierdoor ontstaat begrip voor en inzicht in de energietransitie alsmede een breed inzicht in de leefomgeving. 

Een Expeditiepoort is een doorgang naar een nieuwe wereld, een plek van ontdekken en beleven en vormen een praktijkomgeving waar leerlingen ontdekkend kunnen leren. Dit zijn geen fysieke poorten, maar leerlingen betreden hier een locatie waar zij op expeditie kunnen gaan. Op verschillende locaties zijn al Expeditiepoorten. Onder andere in ’s-Hertogenbosch (Howabo), Geerpark, en Drunen (de Baardwijkse Overlaat). Het doel is om in de loop der tijd dit aantal uit te breiden.

 

Expeditiepoort voor scholen

  • Doelgroep- de groepen 6, 7 en 8. Deze leeftijdsgroep heeft oog voor de omgeving en wil en kan ontdekken omdat het leerprogramma dit toestaat. De expeditie kan worden aangevuld met activiteiten voor de groepen 3, 4 en 5 en  voortgezet onderwijs.
  • Inhoud- De expedities in een poort bestaan uit vier interessante en spannende doe- en onderzoekactiviteiten: de voorbereiding, de echte expeditie op locatie, de verwerking en een eindpresentatie voor schoolgenoten, ouders en overige belangstellenden. De eindpresentatie kan ook op locatie van de Expeditiepoort plaatsvinden. 
  • Looptijd- Insteek is een brede en lange termijn aanpak. De leerlingen (scholen) blijven voor een lange periode betrokken. De leerlingen verkennen op school de Expeditiepoorten/thema’s en hebben ook later oog voor de ontwikkelingen in het gebied volgen. 
  • Niet stapelen, maar vervangen- Scholen worden op allerlei manieren belast met thema’s waar zij aandacht aan moeten of kunnen besteden. Het geleerde in een Expeditiepoort moet het leren uit een boek vervangen. Op deze manier kost het bezoeken van een Expeditiepoort geen extra tijd. 

Expeditiepoort is co-creatie

De ontwikkeling en uitvoering van de Expeditiepoort is een co-creatie van scholen/schoolbesturen, poortwachters (opdrachtgevers) en de WaardenMakers. 

ZUID Expeditiepoort energiek landschap

Een poort kan een succes worden met de kracht van iedere betrokken partner in een meerjarige samenwerking. De poortwachters (opdrachtgevers) provincie, gemeenten, waterschap, bedrijfsleven en ngo’s die het netwerk aanleveren en up-to-date houden. De poortwachters wil de leerling inspireren op zijn/haar toekomst met specialisten, kennis en ervaringen De scholen en schoolbesturen die vragen om een Expeditiepoort binnen hun curriculum. En de WaardenMakers die het netwerk samenbrengt en de onderwijs- en jonge professionals betrekt voor de realisatie van de poorten. 

 

Toelichting op De WaardenMakers

De WaardenMakers zijn een samenwerkingsverband van een veelheid aan partijen uit onderwijs, overheid, ondernemers, onderzoekers en samenleving. De provincie heeft De WaardenMakers gestart, waarbij voortgebouwd werd op het vierjarige programma Mijn Mooi Brabant. Er is een veelheid aan maatschappelijke opgaven waar de werkplaats op dit moment aan werkt, met een herkenbare methode gericht op het aanreiken van concrete duurzame oplossingen. Dit doet zij o.a. ook voor enkele provinciale programma’s: Leegstand (Samen Hart voor de Zaak), voor de Energie agenda (Sustainable Energy Farming) en voor klimaatadaptatie.

Bij De WaardenMakers werken we samen aan duurzame, concrete oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen in onze provincie. Daarvoor bundelen we de kracht en kennis van ondernemers, experts, inwoners, studenten en overheden. Ons motto: gewoon doen! De WaardenMakers beschikken over een uitstekend netwerk, veel expertise op het brede terrein van de duurzame steden, klimaatactie, duurzame energie en circulaire economie. De kracht van De WaardenMakers ligt in de integrale benadering van opgaven; financieel, ruimtelijk, technisch, milieu en sociaal. 

Een ander belangrijk kenmerk van De WaardenMakers is de betrokkenheid van studenten (jonge professionals). Niet alleen vanuit de maatschappelijke verantwoordelijkheid om jonge mensen een kans te geven om werkervaring maar als meerwaarde voor complexe processen. Studenten worden daarom gezien als jong professionals vanwege hun kennis en kunde om feiten te achterhalen, de juiste vragen te stellen en inspiratie in te brengen.

De WaardenMakers onderzoeken maatschappelijke vraagstukken met het doel om concrete initiatieven die daar invulling aangeven te versnellen en te verbeteren. De WaardenMakers werken via een werkwijze die geïnspireerd is op de Mutual Gain Approach (MGA), een op Harvard, MIT en Tufts ontwikkelde besluitvormingsaanpak. Het is een systematische aanpak – geen methode – die zowel de kwaliteit van besluitvorming als de besluiten zelf verbetert. De kern van de MGA is dat zoveel mogelijk belanghebbenden worden betrokken bij onderhandelingen over bepaalde besluiten en dat aan hun belangen wordt tegemoet gekomen bij het vormgeven van oplossingen. In plaats van de energie te steken in het bij elkaar brengen van niet te verzoenen standpunten, gaat MGA uit van het creëren van begrip voor elkaars belangen.

Tags:
clouds-opacity
Image